Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Αναρτήσεις

Σχέσεις Επιγαμίας μεταξύ Βυζαντινών Καρολιδών & Οθωνιδών. Το παράδειγμα της Θεοφανούς

Φωτό: Ὁ Χριστός εὐλογεῖ τόν Ὄθωνα Β’ καί τή Θεοφανῶ (Μικροτεχνία σέ ἐλεφαντόδοντο, Μουσεῖο de Cluny Παρίσι) “Ἔφθασαν δέ καί οἱ ἀποσταλέντες παρά Καρούλου ἀποκρισιάριοι καί τοῦ πάπα Λέοντος πρός τήν εὐσεβεστάτην Εἰρήνην, αἰτούμενοι ζευχθῆναι αὐτήν τῷ Καρούλῳ πρός γάμον, καί ἑνώσαι τά ἐώα καί τά ἑσπέρια.” Θεοφάνης (Ἀπόσπασμα ἀπό τή “Χρονογραφία ἐδ. 475”) Οἱ σχέσεις ἐπιγαμίας μεταξύ Βυζαντίου καί Καρολιδῶν Τό Βυζαντινό κράτος προκειμένου νά ἀντιμετωπίσει ἀποτελεσματικά τούς γειτονικούς λαούς, πού ἐποφθαλμιοῦσαν τά ἐδάφη του, χρησιμοποιοῦσε ὁρισμένα συγκεκριμένα καί στοχευμένα μέσα μέ σκοπό νά ἐνισχύσει τόν διπλωματικό του ἀγώνα. Αὐτά τά μέσα ποικίλλουν, ἀναλόγως τήν περίπτωση. Τέτοια μέσα ἦταν οἱ ἀναδοχές ξένων ἡγεμόνων (γιά παράδειγμα ἡ βάπτισις τοῦ Βούλγαρου ἡγεμόνος Βόριδος μέ τό ὄνομα τοῦ ἀναδόχου του τοῦ αὐτοκράτορος Μιχαήλ Γʹ), οἱ ἐπιγαμίες μέ ξένους βασιλικούς οἴκους καί οἱ υἱοθεσίες. Ἀπό τά προαναφερθέντα οἱ ἐπ...

Τα εγκαίνια της Κωνσταντινουπόλεως

“Η ​​​​Πόλη ήταν το σπαθί, η Πόλη το κοντάρι, η Πόλη ήταν το κλειδί της Ρωμανίας όλης, κ’ εκλείδων κ’ ασφάλιζεν όλην την Ρωμανίαν, κι όλον το Αρχιπέλαγος εσφιχτοκλείδωνέν το”.  (Δημοτικό για την Πόλη) Ο Μεγάλος Κωνσταντίνος με την ίδρυσι της Κωνσταντινουπόλεως τον 4 ο αιώνα μεταφέρει το κέντρο της ενιαίας τότε αυτοκρατορίας στο ανατολικό της τμήμα. Η επιλογή της θέσεως υπήρξε αποτέλεσμα ορθής στρατιωτικής και πολιτικής εκτιμήσεως. Και πιο παλιά οι Ρωμαίοι είχαν αναγνωρίσει τη  στρατηγική σημασία του Βυζαντίου, της παλαιάς μεγαρικής αποικίας, το οποίο δέσποζε της ευρωπαϊκής άκρης του Στενού (η τουρκική λέξη Istinye , όπως ονομάζεται σήμερα ο Βόσπορος, προέρχεται από την ελληνική “Στενόν”). Σε αυτή την περιοχή συνδέεται ο Εύξεινος Πόντος με την Μεσόγειο και διεξάγονταν το διαμετακομιστικό εμπόριο. Ταυτοχρόνως, οι μεγάλες ευρωπαϊκές χερσαίες οδοί κατέληγαν στην Κωνσταντινούπολη, όπως η Εγνατία που κατασκευάστηκε το 130 π.Χ και ξεκινούσε απ...

Βυζαντινή αρχαιολογία

Βυζαντινή αρχαιολογία “Θέαμα τοίνυν ἡ ἐκκλησία κεκαλλιστευμένον γεγένηται, τοῖς μὲν ὁρῶσιν ὑπερφυές, τοῖς δὲ ἀκούουσι παντελῶς ἄπιστον· ἐπῆρται μὲν γὰρ ἐς ὕψος οὐράνιον ὅσον, καὶ ὥσπερ τῶν ἄλλων οἰκοδομημάτων ἀποσαλεύουσα ἐπινένευκεν ὑπερκειμένη τῇ ἄλλῃ πόλει, κοσμοῦσα μὲν αὐτήν, ὅτι αὐτῆς ἐστιν, ὡραϊζομένη δέ, ὅτι αὐτῆς οὖσα καὶ ἐπεμβαίνουσα τοσοῦτον ἀνέχει, ὥστε δὴ ἐνθένδε ἡ πόλις ἐκ περιωπῆς ἀποσκοπεῖται. εὖρος δὲ αὐτῆς καὶ μῆκος οὕτως ἐν ἐπιτηδείῳ ἀποτετόρνευται, ὥστε καὶ περιμήκης καὶ ὅλως εὐρεῖα οὐκ ἀπὸ τρόπου εἰρήσεται. κάλλει δὲ ἀμυθήτῳ ἀποσεμνύνεται. τῷ τε γὰρ ὄγκῳ κεκόμψευται καὶ τῇ ἁρμονίᾳ τοῦ μέτρου, οὔτε τι ὑπεράγαν οὔτε τι ἐνδεῶς ἔχουσα, ἐπεὶ καὶ τοῦ ξυνειθισμένου κομπωδεστέρα καὶ τοῦ ἀμέτρου κοσμιωτέρα ἐπιεικῶς ἐστι, φωτὶ δὲ καὶ ἡλίου μαρμαρυγαῖς ὑπερφυῶς πλήθει.” Προκόπιος Καισαρεύς: “Περί Κτισμάτων ( De aedificiis )” Η βυζαντινή αρχαιολογία, ως κλάδος της ευρύτερης μεσαιωνικής αρχαιολογίας, αναπτύχθηκε με πιο αργούς ρυθμούς από τις αντίστοι...

Παρουσίαση του βιβλίου του Τηλέμαχου Λουγγή: "Σύντομη Ιστορία της Βυζαντινής κοινωνίας"

Η 1η δημοσίευση της νέας χρονιάς έχει να κάνει με το Βυζάντιο. Συγκεκριμένα, θα προβούμε σε μία μικρή ανάλυση γύρω από το τελευταίο μας απόκτημα -ένεκα εορτών- που δεν είναι άλλο από το Βιβλίο του Τηλέμαχου Λουγγή: "Σύντομη Ιστορία της Βυζαντινής κοινωνίας". Ακολουθεί μία αδρομερής περιγραφή του σκεπτικού του. Τον Τηλέμαχο Λουγγή τον είχα, επί 2 συναπτά έτη, καθηγητή στο αντικείμενο της συγκρότησης της Βυζαντινής κοινωνίας αλλά και στην καινοτόμο προσέγγισή του με βάση την θεωρία του για την "περιορισμένη οικουμένη" στο Ίδρυμα Βυζαντινών Ερευνών (παράρτημα του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών). Στον 3ο μ.Χ αιώνα, γύρω στο 250, παρατηρούμε μία βαθμιαία εξάπλωση της φτώχειας στην ρωμαϊκή επικράτεια. Η κρίση αυτού του αιώνος θα αποτελέσει το ενδιάμεσο στάδιο για την μετάβαση του ρωμαϊκού κράτους στο νέο status, πρώτα με τις μεταρρυθμίσεις του Διοκλητιανού και ύστερα εκείνες του Μ. Κωνσταντίνου. Το νόμισμα νοθεύεται και γίνεται σπάνιο με αποτέλεσμα να επιστρέψουμε...

Jonathan Harris "Το Βυζάντιο και οι Σταυροφορίες"

Η βασική θέση του Harris είναι πως η σύγκρουση Ανατολής-Δύσεως οφείλονταν αποκλειστικά σε διαφορά πολιτικής κο υλτούρας, διαφορετικής ιδεολογίας και διαφορετικών αξιακών συστημάτων. Η ερμηνεία αυτή έρχεται σε αντίθεση με δύο άλλες προσεγγίσεις. Η 1η προσέγγιση είναι του Steven Ranciman, ο οποίος θεωρεί την Δ' Σταυροφορία ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης των πολιτισμών. Στα πλαίσια αυτά κατηγορεί τη Δύση ότι διέπραξε έγκλημα με την άλωση της Βασιλευούσης και την κατάλυση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Η 2η του Donald Keller αντιλαμβάνεται την έκβαση της Δ' σταυροφορίας ως το αποτέλεσμα μίας σειράς τυχαίων γεγονότων, βασιζόμενη στη "Θεωρία της ιστορικής τυχαιότητος", ενώ παράλληλα υποστηρίζει πως οι πραγματικοί ένοχοι για την κατάληξη αυτή της Σταυροφορίας ήταν οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες. Θα λέγαμε ότι η προσέγγιση του Jonathan Harris προσφέρει μία εναλλακτική θεώρηση η οποία προσεγγίζει περισσότερο την πραγματικότητα. Δεν αποκλείεται η συγκρουσιακή διάθεση...

Η εμφάνιση των Τερβίγκων, δηλαδή των Βησιγότθων, στην Θράκη το τελευταίο 4ο του 4ου μ.Χ αιώνος, όπως την παρουσιάζει ο ιστορικός Αμμιανός Μαρκελλίνος

Ο εποικισμός της Θράκης από τους Τερβίγκους (Βησιγότθους) το 376 μ.Χ Ο Αμμιανός Μαρκελλίνος ήταν ιστορικός ελληνικής καταγωγής που έζησε τον 4ο μ.Χ αιώνα. Είναι  γνωστός για το έργο του " Res Gestae" (Πράξεις), το οποίο είναι γραμμένο στην Λατινική. Η διήγηση του Αμμιανού Μαρκελλίνου, για το πως επετράπη το 376 μ.Χ στους Τερβίγκους Γότθους να περάσουν ειρηνικά στα νότια του Δουνάβεως και να εγκατασταθούν στα ρωμαϊκά εδάφη, συγκλονίζει. Προβλέπει τα δεινά που θα φέρουν στην αυτοκρατορία και όντως το 378 μ.Χ ο στρατός του αυτοκράτορος Βάλη, που τους επέτρεψε να εισέλθουν ειρηνικά, υπέστη τρομακτική ήττα στην Αδριανούπολη από τους Γότθους. Στη συνέχεια η πάλη για την επικράτηση, μεταξύ των Τερβίγκων Γότθων (Βησιγότθων) και των ανατολικορωμαίων στο Ανατολικό Ρωμαϊκό κράτος θα αποδειχτεί λυσσαλέα και αιματηρή. Στο απόσπασμα που παρατίθεται ο Αμμιανός Μαρκελλίνος γράφει για την συμφωνία μετεγκατάστασης και τις πρώτες τριβές. Το κείμενο είναι από Αγγλική μετάφραση: A...

Ο Ένθρονος Χριστός από τον Άγιο Βιτάλιο της Ραβένας

Γενικά για την Βυζαντινή Τέχνη Η βυζαντινή τέχνη ήταν λατρευτική τέχνη. Η Εκκλησία, ως κτήριο, κτίζεται για να μπαίνει μέσα και να ασκεί τα λατρευτικά του καθήκοντα ο πιστός. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τους αρχαιοελληνικούς ναούς, οι οποίο ι κτίζονται με αποκλειστικό σκοπό να στεγάσουν το ομοίωμα του θεού ενώ πι είσοδος στους πιστούς απαγορεύονταν. Η τέχνη την βυζαντινή περίοδο αποσκοπούσε στο να προσφέρει στον άνθρωπο την υπέρβαση σε ανώτερο επίπεδο. Η χριστιανική λατρεία έπρεπε αποτυπώνεται, μέσω της τέχνης, με τέτοιο τρόπο ώστε να μην παραπέμπει στον κόσμο των αισθήσεων όπως τα αρχαιοελληνικά καλλιτεχνήματα, τα οποία διακρίνονταν για την πλαστικότητά τους. Για τους βυζαντινούς η εικόνα θα πρέπει να διδάσκει. Για να επιτευχθεί αυτό θα πρέπει να ακολουθηθεί συγκεκριμένη τυποποιημένη τεχνική η οποία θα αναπαράγει τις ίδιες μορφές, δίχως να επιδέχεται ανανέωση. Με αυτόν τον τρόπο ακολουθεί πιστά την διδασκαλία. Όπως η χριστιανική διδασκαλία είναι δογματική και δεν ...