Η τεράστια σημασία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας της Νέας Ρώμης για την Ευρώπη

"Η ιστορία της Ευρώπης και της Εγγύς Ανατολής στον Μεσαίωνα δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή χωρίς να ληφθεί υπ' όψιν η ύπαρξη και η επιρροή αυτής της συνήθως ισχυρής, και πάντοτε με μεγάλο γόητρο, πολιτικής και πολιτιστικής κοινότητας, της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Ακόμη και στην περίοδο της πιο μεγάλης πολιτικής αδυναμίας κατείχε μια ποιότητα νομιμότητος που στερούνται άλλα κράτη, όπως επίσης και μια παιδεία που πρόσφερε άμεση πρόσβαση στη σκέψη των Πατέρων της Εκκλησίας και των αρχαίων Ελλήνων. Και η μακρά της επιβίωση ήταν απόδειξη της ανθεκτικότητος, της ευλυγισίας και της βιωσιμότητος των πολιτικών και εκπαιδευτικών της αρχών. Ο μοναδικός και περίπλοκος διοικητικός της μηχανισμός, το εκλεπτυσμένο νομικό της σύστημα, ο πλούτος της, η προχωρημένη τεχνολογία, είτε στο πεδίο της βιομηχανίας είτε σ' εκείνο του πολέμου, έκαναν την Βυζαντινή Αυτοκρατορία, οπωσδήποτε μέχρι την καταστροφή της Δ' Σταυροφορίας, αυτό που στους νεώτερους χρόνους θα ονομάζονταν Υπερδύναμη."

          (Robert Browning)