Η κατάλυση του δυτικού ρωμαϊκού κράτους το 476

Η ιστορία της δυτικής ρωμαϊκής αυτοκρατορίας από το 395 έως το 476 είναι μία ιστορία παρακμής. Κατά την περίοδο εκείνη η Ρώμη αλώθηκε και λεηλατήθηκε 2 φορές. Την πρώτη το 408 από τα στρατεύματα του Βησιγότθου Αλαρίχου και την δεύτερη το 455 από τους Βανδάλους του Γιζερίχου. 

Πρωτεύουσα είχε αρχικά τα Μεδιόλανα και από το 402 την Ραβέννα. Πρώτος αυτοκράτορας είναι ο Φλάβιος Ονώριος, γιος του Θεοδοσίου του Α’. Τον διαδέχεται το 423 ο γιος της Γάλλα Πλακιδίας ετεροθαλούς αδελφής του Ονωρίου Βαλεντινιανός ο Γ’ που έμεινε στον θρόνο έως το 455. Επί των ημερών του ο στρατηγός Αέτιος κατήγαγε σημαντικές νίκες ανορθώνοντας προσωρινά το γόητρο του δυτικού κράτους. Υπό τις διαταγές του Αετίου τα ενωμένα ρωμαϊκά και  γοτθικά στρατεύματα νίκησαν την στρατιά του Αττίλα το 451 στην λεγόμενη και Μάχη των Εθνών στα Καταλαυνικά Πεδία. Ο Αέτιος θεωρείται ως ο έσχατος των Ρωμαίων, όπως ήταν, αντιστοίχως ο Φιλοποίμην για την αρχαία Ελλάδα. 

Μετά τον Βαλεντινιανό ανεβοκατεβαίνουν συνεχώς οι αυτοκράτορες, από ένα σημείο και μετά μέσω του ισχυρού τότε άνδρα του δυτικού κράτους του Γερμανού Ρικίμερου. Τον Βαλεντινιανό λοιπόν διαδέχεται ο Πετρώνιος Μάξιμος, εκείνον ο Άβιτος έως το 456, μετά ο Μαϊοριανός από το 457 έως το 461. Ακολουθεί ο Λίβιος Σεβήρος από το 461 έως το 465. Το 467 ανεβαίνει στον θρόνο ο Ανθέμιος Προκόπιος έως το 472. Πρόκειται για τον τελευταίο αυτοκράτορα της Δύσης που αναγνωρίζεται ως νόμιμος από το Βυζάντιο (είχε υιοθετηθεί από τον Μαρκιανό για τον θρόνο της ανατολικής αυτοκρατορίας). Τον διαδέχεται το 472 και για λίγους μήνες ο Ολύβριος. Το 473 ανακηρύσσεται αυτοκράτωρ ο Γλυκέριος που παρέμεινε έως το 474. Μετά τον Γλυκέριο αναλαμβάνει ο Ιούλιος Νέπως που βασίλεψε από το 474 έως το 475 που τον εκθρονίζει ο Φλάβιος Ορέστης για να φέρει στον θρόνο τον γιο του Ρωμύλο Αυγουστύλο. 

Το 476 ο Σκίρος Φοιδεράτος Οδόακρος ἐκθρονίζει τόν τελευταῖο αὐτοκράτορα‐ἀνδρείκελο τῆς Δύσης Ρωμύλο Αὐγουστίλο. Τό ἀποτέλεσμα ἦταν ἡ Ἀνατολική Ρωμαϊκή αὐτοκρατορία (τό βυζαντινό κράτος δηλαδή) νά πορευτεῖ, ἐφεξῆς, ὡς τό μοναδικό ρωμαϊκό κράτος, γεγονός πού τήν κατέστησε ἀποκλειστικό νόμιμο κληρονόμο καί συνεχιστή τῆς ρωμαϊκῆς αὐτοκρατορικῆς παραδόσεως. Αὐτό τό στοιχεῖο, ὅπως θά διαπιστώσουμε, ἀποτέλεσε βασικό δομικό στοιχεῖο τῆς Βυζαντινῆς Πολιτικῆς Ἰδεολογίας πού κυριάρχησε στίς διεθνεῖς σχέσεις τοῦ Βυζαντίου, τόσο ἔναντι τῆς Δύσεως (ἀτελείωτες διπλωματικές διαμάχες ἀπέναντι στόν Παποκαισαρισμό ἀλλά καί ἔναντι τῆς Γερμανικῆς αὐτοκρατορικῆς ἰδέας, τῶν Καρολιδῶν κατά τόν 9ο καί τῶν Ὀθωνιδῶν κατά τόν 10ο) ὅσο καί ἔναντι τῆς Ἀνατολῆς.