Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Η κατάλυση του δυτικού ρωμαϊκού κράτους το 476



Η ιστορία της δυτικής ρωμαϊκής αυτοκρατορίας από το 395 έως το 476 είναι μία ιστορία παρακμής. Κατά την περίοδο εκείνη η Ρώμη αλώθηκε και λεηλατήθηκε 2 φορές. Την πρώτη το 408 από τα στρατεύματα του Βησιγότθου Αλαρίχου και την δεύτερη το 455 από τους Βανδάλους του Γιζερίχου. 

Πρωτεύουσα είχε αρχικά τα Μεδιόλανα και από το 402 την Ραβέννα. Πρώτος αυτοκράτορας είναι ο Φλάβιος Ονώριος, γιος του Θεοδοσίου του Α’. Τον διαδέχεται το 423 ο γιος της Γάλλα Πλακιδίας ετεροθαλούς αδελφής του Ονωρίου Βαλεντινιανός ο Γ’ που έμεινε στον θρόνο έως το 455. Επί των ημερών του ο στρατηγός Αέτιος κατήγαγε σημαντικές νίκες ανορθώνοντας προσωρινά το γόητρο του δυτικού κράτους. Υπό τις διαταγές του Αετίου τα ενωμένα ρωμαϊκά και  γοτθικά στρατεύματα νίκησαν την στρατιά του Αττίλα το 451 στην λεγόμενη και Μάχη των Εθνών στα Καταλαυνικά Πεδία. Ο Αέτιος θεωρείται ως ο έσχατος των Ρωμαίων, όπως ήταν, αντιστοίχως ο Φιλοποίμην για την αρχαία Ελλάδα. 

Μετά τον Βαλεντινιανό ανεβοκατεβαίνουν συνεχώς οι αυτοκράτορες, από ένα σημείο και μετά μέσω του ισχυρού τότε άνδρα του δυτικού κράτους του Γερμανού Ρικίμερου. Τον Βαλεντινιανό λοιπόν διαδέχεται ο Πετρώνιος Μάξιμος, εκείνον ο Άβιτος έως το 456, μετά ο Μαϊοριανός από το 457 έως το 461. Ακολουθεί ο Λίβιος Σεβήρος από το 461 έως το 465. Το 467 ανεβαίνει στον θρόνο ο Ανθέμιος Προκόπιος έως το 472. Πρόκειται για τον τελευταίο αυτοκράτορα της Δύσης που αναγνωρίζεται ως νόμιμος από το Βυζάντιο (είχε υιοθετηθεί από τον Μαρκιανό για τον θρόνο της ανατολικής αυτοκρατορίας). Τον διαδέχεται το 472 και για λίγους μήνες ο Ολύβριος. Το 473 ανακηρύσσεται αυτοκράτωρ ο Γλυκέριος που παρέμεινε έως το 474. Μετά τον Γλυκέριο αναλαμβάνει ο Ιούλιος Νέπως που βασίλεψε από το 474 έως το 475 που τον εκθρονίζει ο Φλάβιος Ορέστης για να φέρει στον θρόνο τον γιο του Ρωμύλο Αυγουστύλο. 

Το 476 ο Σκίρος Φοιδεράτος Οδόακρος ἐκθρονίζει τόν τελευταῖο αὐτοκράτορα‐ἀνδρείκελο τῆς Δύσης Ρωμύλο Αὐγουστίλο. Τό ἀποτέλεσμα ἦταν ἡ Ἀνατολική Ρωμαϊκή αὐτοκρατορία (τό βυζαντινό κράτος δηλαδή) νά πορευτεῖ, ἐφεξῆς, ὡς τό μοναδικό ρωμαϊκό κράτος, γεγονός πού τήν κατέστησε ἀποκλειστικό νόμιμο κληρονόμο καί συνεχιστή τῆς ρωμαϊκῆς αὐτοκρατορικῆς παραδόσεως. Αὐτό τό στοιχεῖο, ὅπως θά διαπιστώσουμε, ἀποτέλεσε βασικό δομικό στοιχεῖο τῆς Βυζαντινῆς Πολιτικῆς Ἰδεολογίας πού κυριάρχησε στίς διεθνεῖς σχέσεις τοῦ Βυζαντίου, τόσο ἔναντι τῆς Δύσεως (ἀτελείωτες διπλωματικές διαμάχες ἀπέναντι στόν Παποκαισαρισμό ἀλλά καί ἔναντι τῆς Γερμανικῆς αὐτοκρατορικῆς ἰδέας, τῶν Καρολιδῶν κατά τόν 9ο καί τῶν Ὀθωνιδῶν κατά τόν 10ο) ὅσο καί ἔναντι τῆς Ἀνατολῆς.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Επιγραφή στα τείχη της Νικαίας επί Λέοντος Γ'

Μετά την δεύτερη αποτυχημένη πολιορκία της Κωνσταντινουπόλεως από τους Άραβες κατά τα έτη 717 και 718, οι τελευταίοι επανέρχονται στην Μικρά Ασία τα έτη 726 και 727 και πολιορκούν την Νίκαια. Κατά την διάρκεια της πολιορκίας καταστρέφεται μέρος των τειχών της Νικαίας.
Μετά την απόκρουση της αραβικής στρατιάς και την απομάκρυνση αυτής από τη Νίκαια ο τότε αυτοκράτωρ Λέων ο Γ’ (717-741) ανέλαβε την ανοικοδόμηση των τειχών με την συνδρομή του γαμβρού του και στρατηγού του Θέματος των Αρμενιακών Αρταβάσδου (είχε νυμφευθεί την κόρη του Λέοντος Άννα). Η κάτωθι επιγραφή αναφέρει το γεγονός της αποκαταστάσεως των τειχών της Νικαίας. Το γεγονός της καταστροφής των τειχών της Νικαίας το αναγράφει και ο Θεοφάνης στην Χρονογραφία του:
“κατὰ δὲ τὴν θερινὴν τροπὴν ταύτης τῆς ιʹ ἰνδικτιῶνος, μετὰ τὴν τῶν ὁμοφύλων κακὴν νίκην, κατὰ τῆς Βιθυνῶν Νικαίας παρατάττεται Σαρακηνῶν δύο ἀμηραίων στῖφος, Ἄμερ ἐν χιλιάσι ιεʹ μονοζώνων προδραμὼν καὶ ἀπαρασκεύαστον κυκλώσας τὴν πόλιν, καὶ Μαυΐας ἐπακολουθῶν ἐν ἄλλ…

Βασίλειος Β’ ο επονομαζόμενος και Βουλγαροκτόνος (976-1025)

Ἤστην δὲ ἄμφω ἤδη μὲν παρεληλακότε  τὴν ἥβην, διαφόρω δὲ τὸ ἦθος· ὁ μὲν γὰρ  Βασίλειος, ὁ καὶ τὴν ἡλικίαν πρεσβύτερος,  ἐγρηγορὼς ἀεὶ καὶ σύννους ἐδείκνυτο  καὶ πεφροντικώς, ὁ δέ γε Κωνσταντῖνος  ἀνειμένος τοῖς πᾶσιν ὦπτο, ῥᾳθύμως τε  τῆς ζωῆς ἔχων καὶ περὶ τὸν ἁβρὸν βίον  ἐσπουδακώς. Αὐτοκράτορε μὲν οὖν ἄμφω  οὐκ ἐδοκιμασάτην εἶναι, ἀλλ' ὅτι πρεσβύτερος  αὐτῶν ὁ Βασίλειος, τὸ πᾶν τῆς ἐξουσίας  περιζωσάμενος, μόνου τοῦ τῆς βασιλείας  ὀνόμα τος τὸν ἀδελφὸν ἐκληρώσατο  κοινωνόν· ἐπεὶ οὐδ' ἂν ἄλλως ἡ τῆς βασιλείας  αὐτοῖς ἀρχὴ διεκυβερνήθη, εἰ μὴ τῷ πρώτῳ καὶ  ἀκριβεστάτῳ ἡ αὐτοκράτωρ ἀπεκληρώθη διοίκησις.
Μιχαήλ Ψελλός "Χρονογραφία"
O Βασίλειος ήταν γιος του Ρωμανού Β’ και έγινε αυτοκράτορας με συναυτοκράτορα τον αδελφό του Κωνσταντίνο. Ο τελευταίος αφοσιώθηκε στην καλοπέραση των διασκεδάσεων και δεν ενδιαφέθηκε στο ελάχιστο για τα θέματα της αυτοκρατορίας. Ο Βασίλειος ήταν ένας γεροδεμένος και σκληραγωγημένος άνδρας που προτιμούσε να πολεμά στην πρώτη γραμμή, μαζί με τους στρατιώτες …