Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Κωνσταντίνος Θ' Μονομάχος



O Κωνσταντίνος Θ' Μονομάχος (1042-1055) διεδέχθη τον Μιχαήλ Ε' Καλαφάτη (ανηψιό του Μιχαήλ Δ' Παφλαγόνα), ο οποίος είχε οικτρό θάνατο προσπαθώντας να παραγκωνίσει την λαοπρόβλητη Ζωή. Ο Κωνσταντίνος ενυμφεύθη την Ζωή αλλά μετά από λίγο έφερε και την ερωμένη του στην αυλή. 

Πρόκειται για έναν ανίκανο αυτοκράτορα ο οποίος:

• σπατάλησε τα χρήματα που είχε συγκεντρώσει ο Βασίλειος ο Β'
• προώθησε τους μισθοφόρους στον στρατό
• άφησε τα της πολιτείας στα χέρια της παράταξης των Πολιτικών/Γραφειοκρατών 
• νόθευσε το νόμισμα

Επί των ημερών του η αυτοκρατορία προσήρτησε το αρμενικό κράτος του Ανίου 1045), εξαφανίζοντας έτσι το πλεονέκτημα που της έδινε το αρμενικό κράτος ως κράτος-μαξιλάρι έναντι των εξ Ανατολών εισβολών. Αυτό φάνηκε πολύ σύντομα με την εμφάνιση των Σελτζούκων στις παρυφές των ανατολικών συνόρων του Βυζαντίου. 

Εναντίον του εξεδηλώθησαν δύο στάσεις. Η πρώτη από τον Γεώργιο Μανιάκη το 1042 όταν ο Μονομάχος τον απήλλαξε από την αρχιστρατηγία των βυζαντινών στρατευμἀτων στην Σικελία. Τότε ο Μανιάκης εστράφη κατά του αυτοκράτορος και ξεκίνησε εκστρατεία για να καταλάβει την Κωνσταντινούπολη και να ανακηρυχθεί ο ίδιος αυτοκράτωρ. Δυστυχώς για εκείνον πληγώθηκε θανάσιμα το 1043 και έτσι έληξε άδοξα το επιχείρημά του. 

Η δεύτερη στάση εξεδηλώθη το 1047 από τον Λέοντα Τορνίκιο στην Αδριανούπολη. Είχε την υποστήριξη των στρατευμάτων στην Θράκη και προσπάθησε να πολιορκήσει την Κωνσταντινούπολη. Τελικά πιάστηκε αιχμάλωτος και ο Μονομάχος, ο οποίος στάθηκε πολύ τυχερός, απηλλάχθη και από αυτή την απειλή.

Ενδιάμεσα, το 1044 έλαβε χώρα η τελευταία πολιορκία της Βασιλευούσης από τους Ρως του Κιέβου. Αξιοσημείωτο είναι ότι λόγω των παραπάνω στάσεων η βυζαντινή δὐναμη στην Βαλκανική εξασθένησε αρκετά, με αποτέλεσμα η αυτοκρατορία να δεχθεί τις πρώτες επιδρομές από τους Πετσενέγκους το 1048.

Ο Κωνσταντίνος απεβίωσε το 1055. Τον διεδέχθη στον θρόνο η Θεοδώρα αδερφή της Ζωής, η οποία, στο μεταξύ, είχε πεθάνει λίγα χρόνια πιο πριν. Η Βασιλεία του ανήκει στην 50ετία της παρακμής και της σήψης.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Η ευγενική καταγωγή στο Βυζάντιο. 11ος αιών, απόσπασμα από τον Μιχαήλ Ατταλειάτη

Φωτό: Χειρόγραφη υπογραφή Μιχαήλ Ατταλειάτου
Στην μεσοβυζαντινή εποχή η συγκλητική αριστοκρατία μεταβάλλεται σε αυλική αριστοκρατία. Το ίδιο συμβαίνει και με την ιεραρχία. Οι τίτλοι των σχολών πολλαπλασιάζονται κατά την βασιλεία του Ιουστινιανού Β’ (685-995 & 705-711), όπως για παράδειγμα: Σπαθάριοι, Κανδιδάτοι, Μανδάτορες κ.ά. Επίσης, δημιουργούνται νέοι τίτλοι ή αναβιώνουν παλαιοί που είχαν εκπέσει, π.χ ο Ανθύπατος τον 9ο, ο Δισύπατος επίσης τον 9ο, Πρόεδρος της Συγκλήτου, Βέστης ή Βεστιάρχης, Σεβαστός τον 11ο.
Στο 2ο ήμισυ του 9ου οι Γενεαλογίες των Ευγενών παίρνουν φανταστικά και πλάθουν μυθιστορηματικά την καταγωγή τους από επιφανείς ρωμαϊκές οικογένειες της παλαιάς Ρώμης. Για παράδειγμα, ο Βίος του Βασιλείου, ιδρυτού της Μακεδονικής Δυναστείας, αφήνει τέτοια υπονοούμενα. Επίσης, οι Φωκάδες, μεγαλογαιοκτήμονες (Δυνατοί) από την Μικρά Ασία, ισχυρίζοντο ότι κατάγονταν από τους Φαβίους. Γενικά, η άσκηση “Δυναστείας” παραμένει ως άσκηση νόμιμης βίας κατά την βυζαντινή εποχή.
Οι Δυνα…

Αλέξιος Α' Κομνηνός 1081-1118

“Ὁ βασιλεὺς Ἀλέξιος καὶ ἐμὸς πατὴρ καὶ πρὸ  τοῦ τῶν σκήπτρων ἐπειλῆφθαι τῆς βασιλείας  μέγα ὄφελος τῇ βασι λείᾳ Ῥωμαίων γεγένηται”.
(Άννα Κομνηνή Αλεξιάς Α’)
Κρατεῖ λοιπὸν μετὰ τὸν Βοτανειάτην  ὁ Κομνηνὸς Ἀλέξιος ἔτη λζʹ καὶ τῷ διαδήματι  στέφεται, ὁ δὲ Ἰσαάκιος τὰ δεύτερα τῆς τιμῆς  εἶχε καινῷ ὀνόματι ἐπιφημισθεὶς αὐτῷ·
(Μιχαήλ Γλύκας Βίβλος Χρονική)
“Είτα ο μεν Αλέξιος βασιλικόν αναδείται διάδημα,  τω δι’ Ισαακίω τα δευτερεία νενέμηνται της τιμής,  καινού αυτώ επιφημισθέντος ονόματος”
(Ιωάννης Ζωναράς Επιτομή Ιστορίας)

Εισαγωγικά

Γεννήθηκε το 1057, έτος κατά το οποίο ανέβηκε στον θρόνο ο θείος του Ισαάκιος Κομνηνός, ο οποίος ανέτρεψε τον Μιχαήλ τον Στ’, τον επονομαζόμενο και Στρατιωτικό. Πατέρας του ήταν ο Ιωάννης Κομνηνός, αδελφός του Ισαακίου και μητέρα του η Άννα η Δαλασσηνή της αριστοκρατικής οικογένειας των Δαλασσηνών. Κατήγετο από στρατιωτική αριστοκρατική οικογένεια. Η μητέρα του, μάλιστα, ήταν πολύ ισχυρή προσωπικότητα η οποία συγκυβέρνησε μαζί με τον Αλέξιο περίπου είκοσι χρόνια.
Σχετικά …

Μέγας Κωνσταντίνος 272-337 μ.Χ

Το πλήρες όνομα του ήταν Flavius Valerius Aurelius Constantinus. Γιος του Φλάβιου Βαλέριου Κωνστάντιου (του Χλωρού) από την Ναϊσσό της Μοισίας και της Ελένης από το Δρέπανο της Βιθυνίας γεννήθηκε περί το 272. Το 307 χωρίζει την πρώτη σύζυγό του την Μινερβίνη και νυμφεύεται την κόρη του Μαξιμιανού και αδελφή του Μαξεντίου Φαύστα. Την εποχή αυτή αναδύονται στην επιφάνεια οι μεγάλες αντιθέσεις των συναυτοκρατόρων του ρωμαϊκού κράτους που καταλήγουν σε ανοιχτές αντιπαραθέσεις και επεκτείνονται με την προσθήκη και άλλων, πλέον των τεσσάρων. Ο Κωνσταντίνος κυριαρχούσε στην Γαλατία και τα Βρετανικά νησιά, Ο Μαξέντιος και ο Μαξιμιανός στην Ιταλία, την Ισπανία και την Βόρειο Αφρική, ο Λικίνιος ορίστηκε από τον Γαλέριο ως υπεύθυνος στις επαρχίες της Πανονίας, της Ραιτίας, του Νωρικού και της Βαλέριας, ο Μαξιμίνος ελέγχει τις νότιες ακτές της Μικράς Ασίας και ο Γαλέριος την υπόλοιπη Ανατολή. Ο Μαξιμιανός στράφηκε πρώτα κατά του γιου του Μαξεντίου και μετά κατά του Κωνσταντίνου μέσα από ένα πλέγμ…